Bronvermelding: nu.nl

Het valt niet mee om de arbeidswet uit 1907 zo te hervormen dat die naadloos aansluit bij de arbeidsmarkt van deze tijd. Er komt een minimumtarief voor zzp’ers en een opdrachtgeversverklaring moet meer zekerheid bieden, maar een “fundamentele herijking van het arbeidsrecht” duurt dan ook eerder tien dan twee jaar, zegt minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken.

In het kort:

  • Zzp’ers krijgen minimum uurloon van 16 euro
  • Bovenkant van de arbeidsmarkt krijgt makkelijker zekerheid vooraf
  • Middengroep gaat werken met automatische toets om arbeidsrelatie te bepalen

Koolmees en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) presenteerden maandag nieuwe plannen die zelfstandigen (zzp’ers) de ruimte moet bieden te ondernemen en tegelijkertijd schijnzelfstandigheid moet tegengaan.

Dat is al jaren het mantra van verschillende kabinetten en ook deze klus zal bij een volgende formatie weer voorbij komen, erkent Koolmees.

Dit kabinet had al een raamwerk van regels opgetuigd voor zzp’ers. In het kort zijn er drie groepen: aan de onderkant van de arbeidsmarkt, aan de bovenkant en de groep daar tussenin. Koolmees en Snel bouwen nu op dat principe verder. Een overzicht van hun plannen:

1. Onderkant: Minimaal 16 euro per uur

Per 2021 komt er een minimumtarief voor van 16 euro per uur. Het eerdere kabinetsplan om werkgevers verplicht zzp’ers in vaste dienst te nemen bij een bepaald uurtarief, is definitief van de baan omdat dat in strijd was met Europese regels.

De bodem van 16 euro per uur is vergelijkbaar met het wettelijk minimumloon. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen verschillende sectoren. Het is opvallend dat het kabinet er rekening mee houdt dat zzp’ers een derde van hun tijd kwijt zijn aan overige werkzaamheden zoals administratie en acquisitie. Als je drie uur werkt, verdien je dus minimaal 32 euro.

Het kabinet wil voorkomen dat zzp’ers voor een te laag tarief worden ingehuurd en daarmee in armoede terechtkomen. Die vrees lijkt terecht, want in 2017 had 8,6 procent van de zzp’ers een inkomen onder het bijstandsniveau. Bijna vijf keer zo groot als werknemers met een vast contract (1,6 procent).

Omdat zelfstandigen aan de onderkant van de arbeidsmarkt vaak een slechte onderhandelingspositie hebben, wordt de verantwoordelijkheid om het juiste uurloon te betalen bij de opdrachtgever gelegd. De Inspectie SZW gaat erop toezien of het minimumtarief in de praktijk wordt betaald.

Er zijn ook risico’s, schrijft het kabinet. Door een ondergrens aan het uurloon te stellen, kan het kabinet voorkomen dat zzp’ers minder opdrachten krijgen. Het tarief kan ook als norm worden gezien waardoor ondernemers die nu nog meer dan 16 euro per uur verdienen straks minder krijgen.

Hoe zit het met de maaltijdbezorgers?

Opdrachtnemers die betaald krijgen per bestelling, zoals maaltijdbezorgers, krijgen op basis van het gemiddeld aantal bezorgingen minimaal 16 euro per uur. Het kabinet wil dat zzp’ers daarvoor informatie gaan aanleveren.

Het gaat bijvoorbeeld over de kosten en het geschatte aantal uren. Op basis daarvan kan het uurloon worden berekend. “In de praktijk zal dit dus betekenen dat de offerte een belangrijk instrument wordt om te bepalen of aan het minimumtarief is voldaan”, schrijven Koolmees en Snel.

Er wordt daarbij een onderscheid gemaakt tussen zakelijke en een particuliere opdrachtgevers. Zakelijke opdrachtgevers, zoals een pakketbezorgingsbedrijf, krijgen hogere eisen en meer verantwoordelijkheid omdat de zzp’ers een slechtere onderhandelingspositie hebben.

Als achteraf blijkt dat het uurloon lager is dan 16 euro, moet de opdrachtgever het verschil daarom bijbetalen.

Voor particuliere opdrachtgevers, zoals iemand die een zzp’er inhuurt voor klussen in en om het huis, gelden mildere regels. Als er vooraf een verkeerde inschatting wordt gemaakt door de zzp’er, dan hoeft de opdrachtgever achteraf niet bij te betalen.

2. Bovenkant: Zekerheid vanaf 75 euro per uur

Aan de bovenkant van de arbeidsmarkt wil het kabinet zzp’ers en opdrachtgevers meer zekerheid vooraf bieden. Deze groep zelfstandigen verdienen goed en kunnen prima zelf onderhandelen met de werkgevers.

In het regeerakkoord was daarom al afgesproken dat voor zzp’ers die minimaal 75 euro per uur verdienen, geen loonheffingen en de werknemersverzekeringen betaald hoeft te worden. Ook als achteraf blijkt dat er toch sprake is van een dienstverband. Nu wordt deze vrijwaring uitgebreid naar pensioenen en andere arbeidsvoorwaarden zoals loondoorbetaling bij ziekte.

De afspraak tussen opdrachtgevers en deze groep zzp’ers wordt vastgelegd in een zelfstandigenverklaring. In deze verklaring, die per opdracht maximaal een jaar geldig is, bevestigen beide partijen nadrukkelijk dat er geen sprake is van een vast dienstverband, met alle verplichtingen van dien.

De zzp’er moet vooraf en achteraf laten zien dat de opdracht minimaal 75 euro per uur oplevert. Als achteraf blijkt dat beide partijen niet aan de voorwaarden voldoen, is de zelfstandigenverklaring ongeldig. De werkgever moet dan alsnog loonheffingen en premies betalen.

3. Middengroep: Opdrachtgeversverklaring via webmodule

Dan is er nog de groep zelfstandigen tussen de onderkant en de bovenkant van de arbeidsmarkt in. Voor deze groep is het van oudsher heel ingewikkeld te definiëren wanneer zij zzp’er zijn en wanneer werknemer. Het vorige kabinet worstelde al met de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR), waarbij het volledige risico bij de zzp’er lag.

De opvolger van de VAR, de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA), bood evenmin duidelijkheid hoe opdrachtgever en opdrachtnemer zich tot elkaar verhouden en wordt daarom niet gehandhaafd tot 1 januari 2021.

Koolmees en Snel doen nu een nieuwe poging. Er komt een opdrachtgeversverklaring die werkgevers kunnen krijgen wanneer zij via een webmodule een aantal vragen beantwoorden. Deze webmodule, die nog niet af is, bestaat uit een database van wetgeving en rechterlijke uitspraken op het gebied van arbeidsrecht. Het is een soort automatische toets van wat de arbeidsrelatie is.

Als na alle ingevulde antwoorden blijkt dat er geen sprake is van een vast dienstverband, dan krijgt de werkgever een opdrachtgeversverklaring. Werkgevers weten dan bijna zeker dat zij geen premies en verzekeringen hoeven af te dragen.

Bijna zeker, want de ingevulde antwoorden moeten wel kloppen en overeenkomen met de uiteindelijke werkzaamheden. Werkgevers zijn niet verplicht om de webmodule te gebruiken. Er worden op dit moment nog testen uitgevoerd, het kabinet verwacht hier na de zomer meer duidelijkheid over te geven.

https://www.nu.nl/politiek/5951157/minister-koolmees-uitwerking-nieuwe-zzp-wet-kan-nog-wel-tien-jaar-duren.html

 

Trestec: sterk in samenwerken!